موبایل ماهواره ای
تلفن ماهوارهای
تلفن ماهوارهای با نامهای Satellite telephone یا Satellite phone و یا Satphone نامیده میشود در تعریف، میتوان آن را نوعی تلفن سیار دانست كه به جای ارتباط با سلولهای زمینی به ماهوارههای موجود در مدار زمینی متصل است.
تلفن ماهوارهای با نامهای Satellite telephone یا Satellite phone و یا Satphone نامیده میشود در تعریف، میتوان آن را نوعی تلفن سیار دانست كه به جای ارتباط با سلولهای زمینی به ماهوارههای موجود در مدار زمینی متصل است.
بسته به ساختار این سیستم، منطقه تحت پوشش آن میتواند كل زمین یا یك منطقه محدود باشد.
گوشی متحرك آن، كه ترمینال نیز نامیده میشود، انواع مختلف دارد. گوشیهای اولیه اندازه و وزن بالائی داشتند ولی امروز تقریباً به اندازه موبایلهای معمولی هستند. مورد استفاده آنها هم، جهت سفر به نقاط دوردست و خارج از شهر و آبادی میباشد.
در نوع نصب شدنی آن، مثلاً در كشتیها یك سیستم رك مانند، با یك آنتن كه حركت ماهواره را تعقیب میكند و به روی دكل كشتی نصب میشود، همراه است.
برعكس فضای باز، این سیستم در محیطهای بسته كارآئی خوبی ندارند و این مسلماً به دلیل امواج مزاحم، اسكلت فلزی یا بتونی ساختمان و آنتنهای مزاحم دیگر میباشد. این تلفنها دارای كانكتورهائی برای آنتن خارجی كه روی وسائط نقلیه و یا بام ساختمانها نصب میشود، كارآئی دارد.
شبكههای تلفن ماهوارهای
برخی از تلفنهای ماهوارهای، از ماهوارههائی كه در مدار زمین قرار دارند، استفاده میكنند و این بدان معناست كه محل آن همیشه در آسمان،ثابت میباشد. این سیستمها تمامی سطح زمین را با 3 یا 4 ماهواره پوشش میدهند. این ماهوارهها بسیار سنگین (kg5000) و در ارتفاع 35000 كیلومتری زمین در حال گردش هستند و همین امر باعث یك تأخیر قابل توجه در مكالمه و استفاده از سرویس دیتا برای فاصلههای دور میشود.
این سیستمها پهنای باند بیشتری را در مقایسه با سیستمهای مدار كوتاهتر یا LEO (بعدا بحث آن خواهد شد)، دارا هستند. تمامی این سیستمها از ترمینالهائی به اندازه یك لپتاپ، جهت اینترنت با سرعت از kbit/s60 تا kbit/s512 استفاده میكنند.
مشكل دیگر این تلفنها "در خط دید "((Line Of Sightبودن طریقه استفاده از آن میباشد. در سیستمهای LEO این مشكل وجود ندارد به صورتی كه به محض قرار گرفتن مانع سر راه، ارتباط از سمت دیگر برقرار میشود.
اپراتورهای موجود تلفن ماهوارهای عبارتند از :
ACES : در شرق آسیا جهت Voice و دیتا سرویس میدهد.
Inmarsat : قدیمیترین اپراتور از 1979 برای استفاده كشتیها استفاده میشده و اخیراً سرویس گوشی متحرك را نیز ارائه میكند.
Thuraya : (ثریا) مشتمل بر سه ماهواره به مدیریت امارات متحده جهت پوشش دادن آسیا، آفریقا و استرالیا اسفاده میشود.
MSAT/SKYTERRA : تلفن ماهوارهای امریكا مانند اینمارست ولی قصد سرویس دهی به گوشیهای دستی را مانند ثریا دارد.
Terrestar : تلفن ماهوارهای برای آمریكای شمالی.
ماهوارهای با مدار كوتاه زمینی Low Earth Orbit یا LEO : حسن آن پوشش جهانی بیسیم بدون منطقه كور میباشد. ماهوارههای آن با سرعت زیاد و ارتفاع كم به دور زمین میچرخند (70 الی 100 دقیقه یكبار) با ارتفاع از 640 تا 1120 كیلومتر نكته قابل توجه اینكه، لااقل یكی از ماهوارهها بایستی در دید مستقیم باشد. سرعت انتقال دیتا در این سیستمها بین bit/s2200 تا bit/s9600 با استفاده از گوشی میباشد.
ماهوارههای نوع LEO عبارتند از :
Globalstar : شبكهای كه تقریباً تمامی زمین را میپوشاند و 44 ماهواره فعال دارد. در صورت وجود منطقه كور با احداث یك ایستگاه زمینی، مسئله حل میشود.
Iridium : شبكهای شامل 66 ماهواره در مدار قطبی كه تمام زمین را پوشش میدهد سیستمهای LEO قابلیت تعقیب یك گوشی یا واحد متحرك را طبق محاسبات پدیده "دوپلر" دارند.البته دقت این روش دهها كیلومتر است.
قیمت: محدوده قیمت ترمینال با همان گوشی تلفن ماهوارهای از 200 دلار برای مدلهای قدیمی ثریا و گلوبال استار تا 1000 دلار برای مدلهای جدید میباشد.
كدهای مجازی( (Virtual بین الملل
تلفنهای ماهوارهای معمولاً توسط كدهای بینالملل خاص تماس حاصل میكنند. مثلاً اینمارست، كدهای از 00870 تا 00874 را در بر میگیرد.
سیستمهای مدار كم ارتفاع LEO) ) در اتحادیه جهانی مخابرات ITU در بخش سیستمهای ماهوارهای موبایل جهانی كد مجازی 00881 را دارند. ماهواره ایریدوم كدهای 008816 و 008817 و گلوبال استار كدهای 008818 و 008819 را استفاده میكنند.
ماهوارههای با پوشش كم و منطقهای از كد 00882 جهت بینالملل بهره میبرند.
هزینه مكالمه: هزینه مكالمه با تلفن ماهوارهای از 15/0 تا 2 دلار در دقیقه، متغیر و در صورت تماس به آنها از خطوط زمینی و یا موبایلهای معمولی گرانتر از 3 تا 14 دلار در دقیقه و مكالمه بین دو ماهواره مختلف تا 15 دلار در دقیقه میباشد. هزینه تماس از تلفن ماهوارهای به خطوط زمینی از 8/0 تا 5/1 دلاردر دقیقه است. همه تلفنهای ماهوارهای طرح پیش پرداخت Prepaid را از طریق فروش كارتهای 10 تا 5000 دلاری ،اجرا میكنند.
مواقع بحرانی
تمامی تلفنهای سیار، در مواقع عادی تا حد ظرفیت خود فعالیت میكنند و مواقع بحرانی باعث تراكم آنها میشود كه مواردی در 11 سپتامبر، زلزلههای بزرگ، خاموشی، طوفان كاتریناو.... از این قبیل هستند. همچنین آنتنهای زمینی آنها در معرض خط شكستن و خراب شدن میباشند.